(عکس:دهمین نمایشگاه کتاب فارس/آبان1390/م.ح.نیکوپور)

محمدحسین نیکوپور: کافی است با نگاهی به نمایشگاه های کتابی که هرسال در گوشه گوشه ی جهان برگزار می شود به این موضوع دست پیدا کرد که آنچه امروز در ایران با عنوان نمایشگاه های کتاب برپا می شود تنها هدر دادن فرصت ها و داشته هاست.

یازده دوره است که نمایشگاه کتاب استان فارس برگزار می شود که کمتر کتابخوانی در این استان یافت می شود که دست کم یکبار به آن سر نزده باشد.

این نمایشگاه که از دوره ی هشتم عنوان بین المللی به خود دیده هنوز در سطح ملی از قرار گرفتن در میان نمایشگاه هایی که سازوکار پیوسته ای دارند فرسنگها دور است چه آنکه بشود آنرا بین المللی دانست.

همین بس که این نمایشگاه پس از آنکه سال ها در کنار اداره ی پست مرکزی فارس و پیشتر در پارک آزادی یا پشت اداره ی ارشاد جا می گرفت هنوز هم با اینکه در شهرک گلستان برگزار می شود پاسخگوی همه ی آنچه جامعه ی کتابخوان استان که بر اساس آمار هم از جمعیت زیادی برخوردار نیست انتظار می رود نیست و تا رسیدن به نقطه ی نسبتا مطلوب هم فاصله ی بسیاری دارد.

نمایشگاه کتاب فرانکفورت (به آلمانی: Frankfurter Buchmesse) از لحاظ تعداد ناشران و بازدیدکنندگان بزرگترین نمایشگاه کتاب دنیا محسوب می‌شود. از بارزترین نمونه های نمایشگاه بین المللی کتاب در جهان است که اتفاقا مدیران بخش کتاب کشور برای یکبار هم که شده با گروهی از همراهان به آن پانهاده اند تا شاید از قافله ی فرهنگی هم که شده پس نیفتند.

کافی است دست اندرکاران نمایشگاه های کتاب در ایران برای آشنایی با آنچه یک نمایشگاه کتاب را زبانزد جهانیان می کند نگاهی به پیشینه ی این رویداد بین المللی بیندازند تا شاید دست کم بازنگری در دادن عناوین بین المللی  به نمایشگاه های بومی و محدود کنند.

این نمایشگاه ۵ روزه، در اواسط اکتبر هر سال در نمایشگاه تجارت فرانکفورت در آلمان برگزار می‌شود. ۳ روز اول آن به بازدیدکنندگان تجاری (متخصصان صنعت چاپ و نشر) اختصاص دارد و ۲ روز آخر آن به روی بازدیدکنندگان عام گشوده می‌شود. همه ساله نویسندگان، نمایندگان عرصهٔ نشر و شرکت‌های چندرسانه‌ای از سراسر جهان به منظور مذاکره و تعامل جهت دست‌ یافتن به حقوق نشر و مجوز انتشار بین‌المللی آثارشان، عرضه و تبلیغ آثار و یافتن بازارهای جهانی، آشنایی با ناشران و عقد قراردادهای تازه در نمایشگاه کتاب فرانکفورت حضور می‌یابند. هم‌چنین هر ساله در این نمایشگاه، یک کشور به عنوان مهمان ویژه شرکت می‌کند و می‌تواند بخش‌های گوناگون ادبیات خودرا با بهره‌گیری از فضای نشر خاص معرفی می‌کند.

در طول مدت برگزاری، نزدیک ۷٬۰۰۰ ناشر از ۱۰۰ کشور در این نمایشگاه شرکت می‌کنند و حدوداً ۲۸۶٬۰۰۰ نفر از این نمایشگاه بازدید می‌کنند. نمایشگاه فرانفورت که از سال ۱۹۴۹ برگزار می‌شود به دلیل میزان بالای تبادلات و معاملات (تجارت نشر) یکی از مهم‌ترین نمایشگاه‌های کتاب است.