پنجره پشتی

(بازدید سردستی استنادار فارس در حاشیه آیین روز خبرنگار از چکیده ی عکسهای نمایشگاه "با محرومان")

فقط نگاه می کنم!*

تلاش برای نمایاندن و  نمایش روزانه ی رویدادهای کنار گوش مردم که هرچند در نگاه نخست جلب توجه نمی کند بخشی از  کاری است که یک عکاس بصورت  مستند اجتماعی انجام می دهد و تا حاصل این گونه عکاسی در مجموعه ای نمایش نیابد هیچگاه نخواهد توانست تاثیرگذاری داشته باشد.

عکس مستند اجتماعی مانند عکس خبری نیست که بتوان روزانه آنرا در رسانه های خبری و مطبوعات جستجو کرد، بنابرین آنچه این عکسها را در دسترس مردم قرار می دهد نمایشگاه ها و کتابهایی است که با قرار دادن این گونه عکسها در قالب خود مردم را دعوت به نگاه می کنند.

در این میان آنچه پیشتر و بیشتر در دسترس مردم قرار می گیرد و مجبور به پرداخت ریالی برای آن نیستند نمایشگاه هایی است که مانند کتاب نیازمند خریداری نیست و  به آسانی می توان هر کالای فرهنگی و هنری را در آن یافت و دید و پدید آورندگان آن دغدغه ی بازگشت سرمایه از آن ندارند و معمولا این هنگامه های فرهنگی و هنری با پشتیبانی مالی سازمانی و نهادی سامان می یابد که دارای بودجه های پیش بینی شده است.

اینها را گفتم که برسم به مسیری که یکی دو سالی است جهاد دانشگاهی فارس و مجموعه ی معاونت فرهنگی و خبرگزاری ایسنا- فارس در پی گرفته است و منجر به تلاشی به نام نمایشگاه عکس هفته خبرنگار شده است.

نمایشگاهی به ظاهر هدفمند که از ابتدا با بی سامانی به سامان رسیده و همواره یکی دو هفته مانده به روز خبرنگار عکاسان خبری رسانه ها و گروهی از عکاسان خارج از عرصه ی خبری را جمع کرده و با دادن موضوع، آنها را به نمایشگاهی دعوت می کنند که پس از دوسال هنوز ساز و کار مشخصی از بابت شیوه برپایی، گزینش آثار، داوری و پیش داوری، پشتیبانی، چاپ و نشر، چیدمان و ده ها نمونه ی دیگری که یک نمایشگاه را در نظر و یاد ماندگار می کند و بیننده را برای دوره ی بعدی منتظر می نهد، ندارد.

شاید به من خرده گرفته شود که پس از دوبار برپایی نمایشگاه توسط ایسنا چرا اکنون که عکسهایم برای این دوره ی نمایشگاه برگزیده نشده نمک می خور م و نمکدان می شکنم و تلاش گروهی از دوستان را به چالش می کشم و در دوره های گذشته که گزینشی وجود نداشته و کارها بر اساس گزینش برگزارکنندگان صورت یافته نقدی نداشته ام و اینک که گزینش از سوی گروه عکس خبرگزاری در تهران به سامان رسیده  لب به انتقاد  گشوده ام!؟

اما آنچه مرا واداشت که این یادداشت را بنویسم نتایج تصمیمات آنی و فوری است که از نشستهای بی مقدمه و ابتدایی نمایشگاه های یادشده است که ضمن اینکه گریبانگیر دوستان شرکت یافته در نمایشگاه می شود، موجبات به چالش کشید ه شدن برپا کنندگان  نیز می شود.

آنچه خاطر من به عنوان یکی از حاضران نشست برپایی نمایشگاه عکس "با محرومان" – که در تعاریف محرومیت با عکسهایی که در تالار حافظ به مناسبت روز خبرنگار به آن شکل و چیدمان به نمایش در آمد در نزدیکی آن به معانی محرومیت بسیار خدشه وارد است – می رسد ضمن اینکه دوستان برگزار کننده و عکاسان گرامی ارایه نظر کردند، پرهیز از سیاه نمایی بود که آنچه در عکسها روز هفدهم مرداد 1386 دیدم به تمامی در تضاد با تصمیم گیری ما بود.

همچنین در نشست یاد شده هیچگاه اندیشه یی برای ارایه عکسها در تالار حافظ به صورت چکیده آثار صورت نگرفت و آنچه بود و نبود نمایشگاهی در یکی از نگارخانه های ترجیحا پر رفت و آمد شیراز بود که در برگیرنده ی آثار برگزیده ی دبیر گروه عکس ایسنا باشد و در پایان سه نفر برتر نمایشگاه به انتخاب ایشان معرفی شود که به پیشنهاد اینجانب قرار بر این شد حال که از سوی کمیته ی برگزاری آیین روز خبرنگار هیچگاه نامی از عکاسان خبری  بویژه پیشکسوتان این گونه ی خبری برده نمی شود، ترتیبی صورت گیرد که در آیین پایانی نمایشگاه از یک عکاس خبری پیشکسوت مطبوعات فارس(به پیشنهاد من مجید مستغنی، عکاس زحمتکش روزنامه ی خبرجنوب که اینروزها به دلیل نارسایی قلبی بستری است) یادی به میان آید.

اینها چکیده یی از سامان یافتن باز عنوان می کنم نمایشگاهی بی سامان است که چه خوب اگر به روش و شیوه ی تصمیماتی که در این دیار در حافظه ی تاریخی مردم ماندگار شده است برگزار شود مانند آنچه در "جایزه ی عکس کاوه گلستان"  همواره در یادها ماند، می باشد که امیدوارم گوشه یی از ذهن و اندیشه دارندگان دغدغه ی فرهنگی و هنری را به کاری که می کنند و عاقبت آن روشن سازد و دوره های بعدی نمایشگاه های اینچنینی را بی نیاز از برنامه ریزی شتابزده و دراز کردن دست نیاز به سوی مجموعه ی خارج از هنرمندان  شیراز گرداند.

* نام ترانه یی از حامی شریف